نشناختن خدا و صفات اوست ، چون كسى كه خدا را شناخت از مكر او ( خود را ) در امان نمىداند و به اين خيالهاى باطل فريفته نمىشود و به فرعون و قارون و شاهان زمين مىنگرد كه چگونه خدا در اوّل به آنها نيكى كرد سپس آنان را واژگون ساخت ، در حالى كه خدا ( بندگان را ) از مكر و استدراج خويش برحذر داشته و فرموده است : فَلا يَأْمَنُ مَكْرَ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْخاسِرُونَ « 37 » و فرمود : وَ مَكَرُوا مَكْراً وَ مَكَرْنا مَكْراً وَ هُمْ لا يَشْعُرُونَ « 38 » و فرمود : وَ مَكَرُوا وَ مَكَرَ اللَّهُ وَ اللَّهُ خَيْرُ الْماكِرِينَ « 39 » ؛ و فرمود : إِنَّهُمْ يَكِيدُونَ كَيْداً وَ أَكِيدُ كَيْداً فَمَهِّلِ الْكافِرِينَ أَمْهِلْهُمْ رُوَيْداً « 40 » چنان كه براى بندهء خود رها شده ( در مثال گذشته ) روانيست استدلال كند كه چون مولا او را به حال خود رها كرده و نعمت در اختيارش قرار داده پس او را دوست دارد بلكه شايسته است بپرهيزد از اين كه كار مولا مكرى باشد ، با اين كه مولا او را از مكر خود بر حذر نداشته است . پس اگر دربارهء خدا چنين پرهيزى را دوست بدارد سزاوارتر است ، با توجّه به اين كه خداوند با دادن نعمت پس از هر گناه او را ( از مكر خويش ) بر حذر داشته است . بنابراين هر كس از مكر خدا ايمن باشد مغرور و فريفته است ، و منشأ اين غرور استدلال شخص مغرور به برخوردارى از نعمتهاى دنياست كه آن را دليل بر محترم بودن خود در پيشگاه صاحب نعمت مىداند ، و احتمال مىرود كه محترم دانستن خود در پيشگاه خدا دليل خوارى باشد ، ولى اين احتمال با هواى نفسانى سازگار نيست ، چرا كه شيطان به وسيلهء هواى نفس به آنچه با دل سازگار است به آن متمايل مىشود ؛

--> ( 37 ) اعراف / 99 : در حالى كه از مكر ( و مجازات ) خدا جز زيانكاران ايمن نخواهند بود . ( 38 ) نمل / 52 : آنها نقشهء مهمى كشيدند و ما هم نقشهء مهمى ، در حالى كه آنها خبر نداشتند ! ( 39 ) آل عمران / 54 : و ( يهود و دشمنان مسيح براى نابودى او و آئينش ) نقشه كشيدند و خداوند ( بر حفظ او و آئينش ) چاره‌جويى كرد و خداوند بهترين چاره‌جويان است . ( شمارهء آيه 48 ، آل عمران اشتباه است . - م . ) ( 40 ) طارق / 15 - 17 : آنها پيوسته حيله مىكنند و من در مقابل آنها چاره مىكنم حال كه چنين است كافران را اندكى مهلت ده ( تا سزاى اعمالشان را ببينند ) . ( شمارهء آيه 17 ، طارق ، اشتباه است . - م . )